ÖNEMLİ BİLGİLER
DOĞUŞTAN ÇARPIK AYAK

Doğuştan Çarpık Ayak(DÇA) deformitesi, Pes Ekino Varus (PEV), topukların ve parmakların içe doğru olmasını ifade eden bir anormalliktir. Tendonlar, kasları kemiklere bağlayan dokulardır ve ayakların düz durmalarını sağlarlar. DÇA’lı hastalarda ise bacak ve ayaklardaki tendonlar, normalden daha kısadırlar ve ayakları aşağıya doğru çekerler. Bu da ayak deformitesine yol açar. Bu deformite erken evrelerde geri döndürülebilir ve düzeltilmesi kolaydır.


Görülme oranı ortalama her bin doğumda birdir. İkiye bir oranında erkek bebeklerde kız bebeklere nazaran daha fazla görülür ve yaklaşık yarısı çift taraflıdır. Kısaca dünyada her 3 dakikada bir çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Meydana geliş nedeni hakkında henüz net bir açıklama yoktur, genetik üzerinde ağırlıklı olarak durulmaktadır. Annenin hamilelik sırasında ya da öncesinde yaptığı ya da yapmadığı herhangi bir davranışla ilgili değildir. Hamilelik sırasında tanı, anne-babanın bu olayı daha kolay kabullenmesi için, ultrason yoluyla konabilir fakat tedavi için doğum sonrası beklenmelidir. Tedavisinde Türkiye’de başarı oranı %95’ i bulan ameliyat gerektirmeyen Ponseti Yöntemi ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Bu oran ABD’de %99, Brezilya’da %94, Hindistan’da %100 mertebelerindedir. Ponseti Yöntemi, adını Iowa Üniversitesi doktorlarından İspanyol asıllı Dr.Ignacio Ponseti(1914-2009)’den almaktadır. Bu yönteme göre doğum sonrası her biri yaklaşık 4-7 gün süren 5-6 kez alçılama yoluyla bebeklerin ayağı(ayakları) çarpıklıktan kurtarılıp normal şekline getirilir. Bazı durumlarda aşil tendona ufak bir operasyon da gerekebilir. Ayakların tekrar eski deformitesine gelmemesi için, son alçı sonrası bir çift bot ve bu botları birbirine bağlayan çocuğun omuz genişliğine ayarlanmış çubuktan oluşan bir ortezle, ilk 3 ay günde 23 saat, akabinde her gün 10-14 saat uyurken olmak üzere kullanıma başlanır. 4 yaşına kadar ortadaki çubuk değişmeden 3-4 ayda bir botların değişmesiyle tedaviye devam edilir. Dennis Browne ortezi olarak da adlandırılan bu tedavi aracının birçok çeşidi bulunmaktadır. Özellikle yurdumuzda mevcut ortez-protez firmaları tarafından yapılan bir çift bot ve bunları birbirine bağlayan ayarlanabilir alüminyum çubuktan oluşan ortez ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Fiyat avantajı sağlayan bu ürünler, genellikle çocukların, ayaklarından kolayca çıkarmalarına yol açabilmektedir. Ayrıca topuk kısmının tam olarak oturmaması da mevcut tedaviyi riske atabilmektedir.


Doğuştan çarpık ayak olan ünlüler arasında Mısır Firavunu Tutankamon, Roma kralı Cladius, Liverpool’un kaptanı İngiliz Futbolcu Gerrard, Aktörler Dudley Moore ve Damon Wayans Jr. sayılabilir

 

ANNE BABA REHBERİ

- Tedavinin başlangıcında Semeda cihazı çocuğa garip gelebilir. Tedavisinin önceki aşamasında kullanılan alçı cildini duyarlı hale getirmiş ve hareketlerini zorlaştırmış olabilir. Bu durum moral bozukluğuna yol açabildiğinden normalden daha fazla ağlayabilir ya da uyumayabilir. Bu durum sizi kaygılandırmamalıdır. Çocuğunuz iki gün içinde her şeye alışacak ve rahatlayacaktır. Bu dönemde sizin onunla birlikte ve ona yardımcı olmanız önemlidir.
- Ayakkabılar yumuşak ve uygun maddelerden yapılmış olsalar da ayaklarda zaman zaman kızarıklık ya da bası izleri görülebilir. Ayaklar sıklıkla kontrol edilmeli ve ayakkabıların iç yüzeylerinin pürüzsüz olduğu görülmelidir. Basınç izleri çok kolayca oluşabilir. Ayakkabı çıkarıldığında kızarıklık hızla kaybolur ve kaygı nedeni değildir. Eğer kızarıklı koyu renkli ve hemen geçmeyen bir şekildeyse derhal doktorunuza başvurun. Doktorunuz ne şekilde devam edileceğini kararlaştıracak belki de basıyı ortadan kaldırmak için bir süre alçı uygulayacaktır. Semeda Cihazı, düzenli olarak kullanıldığında her şey normale dönecektir. Ancak çocuğunuz iki üç gün içinde cihaza alışmaz, sürekli ağlamayı ve huzursuzluğunu sürdürürse doktorunuza başvurmanız yerinde olur.
- Semeda ayakkabılarının sıradan yürüme ayakkabıları değildirler. Sert, esnemeyen yapıları ve malzemeleri sayesinde topuklarda yuvarlanma hareketine izin vermeyecek şekilde üretilmişlerdir; bu yüzden koşmak mümkün değildir. Taban malzemeleri bazı zeminlerde tutunamaz. Bu nedenler ile sadece tedavi amacı ile ve yöntemine uygun kullanılmalıdır.
- Bebeğin giyeceği çorabın mümkün olduğunca desensiz, topuk dikişsiz olması, ayakkabının içinde büzüşmüş ve ayak ölçüsünden büyük olmaması çok önemlidir. Bunun sebebi, bunların ayakkabının içinde istenmeyen basınç oluşturmalarıdır.
- Oto koltuğu ve ana kucağı alımlarında, Semeda Cihazın kullanımını kısıtlamayan modelleri seçmeye özen göstermelisiniz.